Shloka 23
Sukanyā’s Encounter with the Aśvins and Cyavana’s Rejuvenation (लोमश–सुकन्या–च्यवनोपाख्यानम्)
कृतो भवद्धयां वृद्ध: सन् भार्या च प्राप्तवानिमाम् | तस्माद् युवां करिष्यामि प्रीत्याहं सोमपीथिनौ । मिषतो देवराजस्य सत्यमेतद् ब्रवीमि वाम्,“अथवा शोभने! जिसको भी तुम मनसे चाहती होओ, उसीको पति बनाओ।' देवी सुकन्याने उन सबको एक-जैसा रूप धारण किये खड़े देख मन और बुद्धिसे निश्चय करके अपने पतिको ही स्वीकार किया। महातेजस्वी च्यवन मुनिने अनुकूल पत्नी, तरुण अवस्था और मनोवाञ्छित रूप पाकर बड़े हर्षका अनुभव किया और दोनों अश्विनीकुमारोंसे कहा --आप दोनोंने मुझ बूढ़ेको रूपवान् और तरुण बना दिया, साथ ही मुझे अपनी यह भार्या भी मिल गयी; इसलिये मैं प्रसन्न होकर आप दोनोंको यज्ञमें देवराज इन्द्रके सामने ही सोमपानका अधिकारी बना दूँगा। यह मैं आपलोगोंसे सत्य कहता हूँ”
kṛto bhavadbhyāṃ vṛddhaḥ san bhāryā ca prāptavān imām | tasmād yuvāṃ kariṣyāmi prītyāhaṃ somapīthinau | miṣato devarājasya satyam etad bravīmi vām ||
ချျဝနက ပြောသည်– «ငါသည် အိုမင်းသူဖြစ်သော်လည်း သင်တို့နှစ်ဦးကြောင့် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာပြီး ဤဇနီးကိုလည်း ပြန်လည်ရရှိ하였다။ ထို့ကြောင့် ကျေးဇူးတင်စိတ်ဖြင့် ယဇ်ပွဲ၌ သင်တို့နှစ်ဦးကို သောမရည်သောက်ခွင့်ရှိသူများအဖြစ် ငါပြုမည်—ဒေဝရာဇ အိန္ဒြာ၏ မျက်မှောက်၌ပင်။ ဤသည်ကို သင်တို့နှစ်ဦးအား အမှန်တကယ်ဟု ငါဆို၏»။
लोगश उवाच
Educational Q&A
Gratitude and reciprocity are presented as ethical obligations: when one receives transformative help, one should repay it with meaningful recognition, even if doing so confronts entrenched power or privilege.
After the Aśvins restore the aged sage Cyavana to youth and help him regain his marital happiness, Cyavana promises to grant them the right to drink Soma in a sacrifice, openly in Indra’s presence—an assertion that challenges Indra’s control over that ritual privilege.