Shloka 10
Udyoga Parva, Adhyāya 73 — Kr̥ṣṇa’s Appraisal of Bhīma’s Altered Temper and Reaffirmation of Martial Resolve
पूर्वकालमें पुत्र तथा बन्धु-बान्धवोंसहित कौरव और हमलोग इन्द्र आदि देवताओंकी भाँति परस्पर मिलकर बड़ी प्रसन्नता और आनन्दके साथ रहते थे ।। दुर्योधनस्य क्रोधेन भरता मधुसूदन । धक्ष्यन्ते शिशिरापाये वनानीव हुताशनै:,परंतु मधुसूदन! जैसे शिशिरके अन्तमें (ग्रीष्मकाल आनेपर) वन दावानलसे जलने लगते हैं उसी प्रकार सम्पूर्ण भरतवंशी इस समय दुर्योधनकी क्रोधाग्निसे जलनेवाले हैं
pūrvakāle putra-tathā bandhu-bāndhava-sahitaḥ kauravāś ca vayam ca indra-ādi-devatā iva parasparaṃ militvā mahā-prasannatāyāṃ ca ānande ca avasāma ||
duryodhanasya krodhena bharata madhusūdana |
dhakṣyante śiśirāpāye vanānīva hutāśanaiḥ ||
parantu madhusūdana! yathā śiśirasya ante (grīṣma-kāla āgacchati) vanāni dāvāgninā dahyante, tathā sarve bharatavaṃśyāḥ idānīṃ duryodhanasya krodhāgninā dahyamānā bhaviṣyanti ||
ဘီမက ပြော၏—“ယခင်က သားသမီးများနှင့် ဆွေမျိုးအပေါင်းတို့နှင့်အတူ ကူရုတို့နှင့် ငါတို့သည် အပြန်အလှန် သဟဇာတဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်—အင်ဒြာနှင့် အခြားနတ်တို့ကဲ့သို့—တွေ့ဆုံတိုင်း ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်ခဲ့ကြ၏။ သို့သော် ယခု မဓုသူဒနာ၊ ဒုర్యോധန၏ ဒေါသကြောင့် ဘာရတမျိုးရိုးသည် လောင်ကျွမ်းမည်—ဆောင်းကုန်၍ နွေဝင်ချိန်တွင် တောများ မီးလောင်သကဲ့သို့၊ ဒုర్యോധန၏ ဒေါသမီးကြောင့် ဘာရတမျိုးရိုးတစ်လျှောက်လုံး လောင်ကျွမ်းမည်။”
भीम उवाच
Educational Q&A
Uncontrolled anger in a leader becomes a destructive force that can consume an entire family and polity; Bhima frames Duryodhana’s wrath as a ‘fire’ that threatens collective ruin, urging ethical restraint and wise counsel.
Bhima recalls an earlier time when Kauravas and their kin lived together happily, then contrasts it with the present crisis: Duryodhana’s rage has made reconciliation fragile, and Bhima warns Krishna that the Bharata clan is on the verge of being burned up by that anger—an omen of impending war.