Shloka 50
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
नात्मच्छन्देन भूतानां जीवितं मरणं तथा । नाप्यकाले सुखं प्राप्यं दु:खं वापि यदूत्तम
nātmachandena bhūtānāṃ jīvitaṃ maraṇaṃ tathā | nāpyakāle sukhaṃ prāpyaṃ duḥkhaṃ vāpi yadūttama ||
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «သတ္တဝါတို့၏ အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒအတိုင်း မဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ အောင်မြင်ခြင်းနှင့် ရှုံးနိမ့်ခြင်းကဲ့သို့သော အကျိုးရလဒ်များလည်း အပြည့်အဝ ကိုယ့်လက်ထဲ၌ မရှိကြ။ အို ယဒုတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ! ပျော်ရွှင်မှုဖြစ်စေ ဝမ်းနည်းမှုဖြစ်စေ မည်သူ့ထံမှ မသင့်တော်သည့်အချိန်၌ မရောက်လာ—အချိန်တန်မှသာ ရင့်ကျက်၍ ရောက်လာသည်»။
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Human beings cannot command life and death—or even success and failure—purely by personal desire. Happiness and sorrow arise according to kāla (the ripening of time and conditions), encouraging humility, patience, and steadiness in dharma rather than anxiety over outcomes.
In Udyoga Parva, as war approaches and counsel is exchanged, Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa (called “Yadūttama”), reflecting on the limits of human control and the inevitability of time-governed results—framing an ethical stance of endurance and right action amid impending conflict.