Shloka 23
शकुनीनामिवाकाशे पदं नैवोपलभ्यते । एवं प्रज्ञानतृप्तस्य मुनेर्वर्त्म न दृश्यते,जैसे आकाशमें पक्षियोंके चरणचिह्न नहीं दिखायी देते हैं, वैसे ही ज्ञानानन्दसे तृप्त मुनिका मार्ग दृष्टिगोचर नहीं होता है अर्थात् समझमें नहीं आता है
śakunīnām ivākāśe padaṃ naivopalabhyate | evaṃ prajñāna-tṛptasya muner vartma na dṛśyate ||
ဝိဒုရက ပြောသည်– ကောင်းကင်အလယ်၌ ငှက်တို့၏ ခြေရာကို မတွေ့နိုင်သကဲ့သို့၊ ဉာဏ်ဖြင့် တೃप्तပြီး ပြည့်စုံသော မုနိ၏ လမ်းကြောင်းကိုလည်း မမြင်နိုင်။ အမှန်တကယ် ဉာဏ်ရှိသူတို့သည် လောဘ၊ ကပ်ငြိမှု၊ ကိုယ်ကိုပြသလိုမှုတို့၏ သာမန်အမှတ်အသားများ မချန်ထားဘဲ လှုပ်ရှားကြပြီး၊ သူတို့၏ အပြုအမူသည် ပြင်ပလောက၏ ခန့်မှန်းလွယ်သော အကြောင်းရင်းများမဟုတ်ဘဲ အတွင်းပိုင်းသိမြင်မှုက ဦးဆောင်သည်။
विदुर उवाच
Educational Q&A
A person fulfilled by wisdom is not easily read or predicted by ordinary social cues; their actions leave no ‘tracks’ of craving, ego, or attachment. This points to inner freedom and non-attachment as marks of true insight.
In Vidura’s counsel (Vidura-nīti) during the Udyoga Parva, he teaches through a metaphor: as birds leave no footprints in the sky, so the realized sage’s path cannot be traced by worldly observers—highlighting the subtlety of genuine virtue and wisdom.