Shloka 61
Adhyaya 60: Self-Assertion, Daiva, and the Rhetoric of Inevitability (उद्योग पर्व)
इति श्रीमहाभारते उद्योगपर्वणि यानसंधिपर्वणि दुर्योधनवाक्ये एकषष्टितमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत यानसंधिपर्वमें दुर्योधनवाक्यविषयक इकसठवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi yānasaṃdhiparvaṇi duryodhanavākye ekaṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ |
ဤသို့ဖြင့် သီရိမဟာဘာရတ၌၊ ဥဒ္ယောဂပရဝ၌—အထူးသဖြင့် ယာန–သန္ဓိပရဝ (သံတမန်ခရီးနှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းရေး အခန်း) အတွင်းရှိ ဒုရျောဓန၏ မိန့်ခွန်းကို ဆိုင်ရာ အခန်း (အဓ္ယာယ) ၆၁ သည် အဆုံးသတ်လေ၏။ ဤကော်လိုဖွန်သည် စစ်မတိုင်မီ ညှိနှိုင်းသဘောတူမှုနှင့် အတင်းအကျပ်တင်းမာမှုတို့ကြားရှိ ဓမ္မရေးရာ တင်းမာမှုကို ဖော်ပြသည့် ဆွေးနွေးချက်၏ ပိတ်သိမ်းခြင်းကို မှတ်သားစေသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
As a colophon, the verse does not teach through direct instruction; it signals closure. Ethically, it frames the preceding material as Duryodhana-centered discourse within a peace-mission context, highlighting the Mahābhārata’s recurring tension between negotiation (sandhi) and the hardening of will that leads to war.
The narrator marks the completion of the sixty-first chapter in the Udyoga Parva’s Yāna–Sandhi section, identifying it as focused on Duryodhana’s words. It functions as an editorial/narrative boundary before the text proceeds to the next unit.