Shloka 14

Adhyaya 60: Self-Assertion, Daiva, and the Rhetoric of Inevitability (उद्योग पर्व)

Devanagari script

स्तम्भितास्वप्सु गच्छन्ति मया रथपदातय: । देवासुराणां भावानामहमेकः: प्रवर्तिता,मेरे द्वारा स्तम्भित किये हुए जलके ऊपर रथ और पैदल सेनाएँ चल सकती हैं। एकमात्र मैं ही दैव तथा आसुर शक्तियोंको प्रकट करनेमें समर्थ हूँ

Transliteration

stambhitāsv apsu gacchanti mayā rathapadātayaḥ | devāsurāṇāṃ bhāvānām aham ekaḥ pravartitā ||

Translation

ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်— «ငါက တားဆီး၍ တည်ငြိမ်စေထားသော ရေပေါ်ကို ရထားတပ်နှင့် ခြေလျင်တပ်တို့ လျှောက်လှမ်းနိုင်သည်။ နတ်တို့နှင့် အသူရတို့၏ အင်အားနှင့် သဘောသဘာဝတို့ကို လှုပ်ရှားစေ၍ ထင်ရှားပေါ်လွင်စေနိုင်သူမှာ ငါတစ်ဦးတည်းသာ ဖြစ်သည်»။

Word by Word

स्तम्भितासुon (waters) that have been stopped/immobilized

अप्सुin the waters

गच्छन्तिgo / can move

मयाby me

रथपदातयःchariot-troops and foot-soldiers

देवासुराणाम्of gods and asuras

भावानाम्of states/powers/manifestations

अहम्I

एकःalone / the only one

प्रवर्तिताthe instigator/one who sets in motion

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśaṃpāyana

devas

asuras

waters (āpaḥ)

chariots (ratha)

infantry (padātayaḥ)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes