Shloka 21
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
इत्येवं चिन्तयत् कृत्स्नमहोरात्राणि भारत । अनिद्रो नि:ःसुखश्नास्मि कुरूणां शमचिन्तया,“भारत! मैं दिन-रात यही सब सोचते-सोचते नींद नहीं ले पाता हूँ। कुरुवंशियोंमें कैसे शान्ति बनी रहे--इस चिन्तासे मेरा सारा सुख छिन गया है
ity evaṁ cintayat kṛtsnam ahorātrāṇi bhārata | anidro niḥsukhaś cāsmi kurūṇāṁ śamacin tayā ||
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ ဤသို့ စဉ်းစားနေသဖြင့် နေ့ညမပြတ် ငါအိပ်မပျော်နိုင်။ ကုရုတို့အကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကို မည်သို့တည်စေမည်နည်းဟူသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုက ငါ၏ ပျော်ရွှင်မှုအားလုံးကို လုယူသွားသည်»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical burden of seeking reconciliation: genuine concern for peace (śama) can become an all-consuming responsibility, showing that preventing adharma and civil strife is a serious moral duty, not a casual preference.
The speaker reports a state of relentless reflection—day and night—leading to sleeplessness and loss of happiness, caused by worry about how to establish peace among the Kurus as tensions move toward open conflict.