Shloka 67
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
पूर्वाह्न मां कृतजप्यं कदाचिद् विप्र: प्रोवाचोदकान्ते मनोज्ञम् । कर्तव्य॑ ते दुष्करं कर्म पार्थ योद्धव्यं ते शत्रुभि: सव्यसाचिन्,“एक दिनकी बात है, मैं पूर्वाह्ककालमें संध्या-वन्दन एवं गायत्रीजप करके आचमनके पश्चात् बैठा हुआ था, उस समय एक ब्राह्मणने आकर एकान्तमें मुझसे यह मधुर वचन कहा --कुन्तीनन्दन! तुम्हें दुष्कर कर्म करना है। सव्यसाचिन! तुम्हें अपने शत्रुओंके साथ युद्ध करना होगा। बोलो, क्या चाहते हो? इन्द्र उच्चै:श्रवा घोड़ेपर बैठकर वज्र हाथमें लिये तुम्हारे आगे-आगे समरभूमिमें शत्रुओंका नाश करते हुए चलें अथवा सुग्रीव आदि अश्वोंसे जुते हुए रथपर बैठकर वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्ण पीछेकी ओरसे तुम्हारी रक्षा करें
sañjaya uvāca | pūrvāhṇe māṃ kṛtajapyaṃ kadācid vipraḥ provācodakānte manojñam | kartavyaṃ te duṣkaraṃ karma pārtha yoddhavyaṃ te śatrubhiḥ savyasācin ||
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ တစ်ခါတုန်းက နံနက်ပိုင်းတွင် ငါသည် မန္တရားရွတ်ဆိုခြင်းကို ပြီးစီးကာ ရေစုပ်သောက်၍ (အာစမန) ထိုင်နေစဉ်၊ တိတ်ဆိတ်ရာအရပ်၌ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး လာရောက်ပြီး ချိုမြိန်သောစကားဖြင့် ဤသို့ဆို၏— «အို ပಾರ್ಥ! သင်၏ရှေ့တွင် ခက်ခဲသော တာဝန်တစ်ရပ် ရှိသည်။ အို လက်နှစ်ဖက်လုံးဖြင့် မြားပစ်နိုင်သူ! သင်သည် သင်၏ရန်သူတို့နှင့် စစ်တိုက်ရမည်»။ ဤစကားသည် စစ်ကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာမုန်းတီးမှုမဟုတ်ဘဲ မလွဲမရှောင်သာ ဖြစ်လာသောအခါ က္ṣတ္တရိယ၏ ဓမ္မတာဝန်အဖြစ် ရင်ဆိုင်ရသည့် ခက်ခဲသောဝတ္တရားဟု သတ်မှတ်ကာ မလျော့မရဲ ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes dharma as obligation: when a righteous duty becomes difficult—especially for a kṣatriya—one must not evade it out of fear or attachment; the hard action of fighting is presented as a compelled responsibility rather than a personal vendetta.
Sanjaya recounts a past moment after his morning rites when a brahmin privately addressed him with a message directed to Arjuna: that Arjuna must undertake a difficult task and fight his enemies, setting the tone for impending conflict and the counsel surrounding it.