Shloka 61
Vidura-nīti: Atithi-dharma, Trust, Counsel-Secrecy, and Traits of Sustainable Rule
Udyoga Parva, Adhyāya 38
दुःखार्तेषु प्रमत्तेषु नास्तिकेष्वलसेषु च । न श्रीर्वसत्यदान्तेषु ये चोत्साहविवर्जिता:,जो दुःखसे पीड़ित, प्रमादी, नास्तिक, आलसी, अजितेन्द्रिय और उत्साहरहित हैं, उनके यहाँ लक्ष्मीका वास नहीं होता
duḥkhārteṣu pramatteṣu nāstikeṣv alaseṣu ca | na śrīr vasaty adānteṣu ye cotsāha-vivarjitāḥ ||
ဝိဒုရက သင်ကြားသည်မှာ စည်းစိမ်ချမ်းသာသည် ဒုက္ခကြောင့် ဖိနှိပ်ခံရသူ၊ အပြုအမူမသတိမထားသူ၊ သီလဓမ္မအမိန့်တရားကို မယုံကြည်သူ၊ ပျင်းရိသူတို့နှင့် မတည်မြဲ။ ထို့အပြင် လက္ခ္မီသည် အာရုံကို မထိန်းနိုင်သူနှင့် ကြိုးစားအားထုတ်မှုကို စွန့်လွှတ်သူတို့ထံ မနေထိုင်။ ဤကဗျာသည် ကံကောင်းခြင်းကို သီလနှင့်ချိတ်ဆက်ထားပြီး ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှု၊ သတိရှိမှု၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော ကြိုးပမ်းမှုတို့ကို ရေရှည်ကောင်းကျိုး၏ အခြေခံအဖြစ် ထားရှိသည်။
विदुर उवाच
Educational Q&A
Prosperity (Śrī/Lakṣmī) is not merely accidental; it is sustained by character. Laziness, heedlessness, denial of dharma, lack of self-restraint, and absence of initiative drive away fortune, while vigilance, discipline, and energetic effort invite stability and success.
In the Udyoga Parva’s counsel-filled setting, Vidura addresses the royal court with nīti (practical-ethical instruction), warning that inner failings—indolence, negligence, and uncontrolled senses—undermine a ruler’s and a household’s prosperity at a time when wise conduct is crucial.