Shloka 14

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

Devanagari script

यतो यतो निवर्तते ततस्ततो विमुच्यते । निवर्तनाद्धि सर्वतो न वेत्ति दुःखमण्वपि,मनुष्य जिन-जिन विषयोंसे मनको हटाता जाता है, उन-उनसे उसकी मुक्ति होती जाती है; इस प्रकार यदि सब ओरसे निवृत्ति हो जाय तो उसे लेशमात्र दुःखका भी कभी अनुभव नहीं होता

Transliteration

yato yato nivartate tatastato vimucyate | nivartanād dhi sarvato na vetti duḥkham aṇv api ||

Translation

ဟံသာက ဆို၏— «လူသည် မည်သည့်အရာဝတ္ထုများမှ စိတ်ကို ပြန်လှန်ဆုတ်ခွာသလဲ၊ ထိုအရာဝတ္ထုများမှပင် တဖြည်းဖြည်း လွတ်မြောက်လာ၏။ ထိုဆုတ်ခွာခြင်းသည် အရပ်ရပ်၌ ပြည့်စုံသွားသောအခါ ဒုက္ခ၏ အနည်းငယ်မျှတောင် မသိမခံစားတော့»။

Word by Word

यतःfrom where/whence

यतःfrom whatever (source)

निवर्ततेturns back/withdraws

ततःfrom that (source)/therefrom

ततःfrom that very (source)

विमुच्यतेis released/is freed

निवर्तनात्from withdrawal/cessation

हिindeed/for

सर्वतःfrom all sides/altogether

नnot

वेत्तिknows/experiences

दुःखम्sorrow/pain

अणुminute/very small

अपिeven

Speaker

हंस उवाच

Characters & Entities

ह

हंस (Haṃsa, the Swan—speaker)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes