Shloka 97
समागमश्न सखिभिर्महांश्षैव धनागम: । पुत्रेण च परिष्वज्भ: संनिपातश्न मैथुने,भारत! मित्रोंसे समागम, अधिक धनकी प्राप्ति, पुत्रका आलिंगन, मैथुनमें संलग्न होना, समयपर प्रिय वचन बोलना, अपने वर्गके लोगोंमें उन्नति, अभीष्ट वस्तुकी प्राप्ति और जनसमाजमें सम्मान--ये आठ हर्षके सार दिखायी देते हैं और ये ही अपने लौकिक सुखके भी साधन होते हैं
samāgamaś ca sakhabhir mahāṁś caiva dhanāgamaḥ | putreṇa ca pariṣvaṅgaḥ sannipātaś ca maithune bhārata |
ဝိဒူရက ဆိုသည်—အို ဘာရတ၊ လောကီဘဝ၌ ပျော်ရွှင်မှု၏ အနှစ်သာရဟု မြင်ရသော အရာတို့မှာ ဤအရာများ ဖြစ်သည်—မိတ်ဆွေတို့နှင့် တွေ့ဆုံခြင်း၊ ဥစ္စာဓန များစွာ ရရှိခြင်း၊ သားကို ဖက်လှုပ်ခြင်း၊ ကာမဆက်ဆံမှု၌ နီးကပ်ပေါင်းစည်းခြင်း၊ အချိန်တော်တော်တွင် ချိုမြိန်သော စကားပြောခြင်း၊ ကိုယ့်အသိုင်းအဝိုင်းအတွင်း တိုးတက်မြင့်မားခြင်း၊ လိုချင်သော အရာကို ရရှိခြင်း၊ လူအများအကြား ဂုဏ်သိက္ခာရခြင်း။ ထိုအရာတို့သည် သာမန်လူတို့ လောကီချမ်းသာကို လိုက်ရှာ၍ ထိန်းသိမ်းရသော နည်းလမ်းများလည်း ဖြစ်သည်။
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura identifies common, socially recognized sources of worldly joy—friendship, wealth, family affection, intimacy, timely pleasant speech, social advancement, attainment of desired objects, and public honor—showing what people typically treat as the ‘essence’ of happiness, while implicitly distinguishing such secular means from higher dharmic aims.
In the Udyoga Parva, Vidura is counseling the Kuru king (addressed as ‘Bhārata’, i.e., Dhṛtarāṣṭra). As part of his broader ethical instruction, he enumerates the principal occasions and instruments of ordinary human happiness that influence conduct and decision-making.