Shloka 13
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
विदुर उवाच अभियुक्त बलवता दुर्बलं हीनसाधनम् | हृतस्वं कामिनं चोरमाविशन्ति प्रजागरा:,विदुरजी बोले--राजन! जिसका बलवानके साथ विरोध हो गया है, उस साधनहीन दुर्बल मनुष्यको, जिसका सब कुछ हर लिया गया है, उसको, कामीको तथा चोरको रातमें नींद नहीं आती
vidura uvāca abhi-yuktaḥ balavatā durbalaṁ hīna-sādhanam | hṛta-svaṁ kāminaṁ coram āviśanti prajāgarāḥ ||
ဝိဒုရက ပြော၏—အို မင်းကြီး၊ အင်အားကြီးသူနှင့် ရန်ဖြစ်ရသော အင်အားနည်းသူ၊ အထောက်အပံ့မရှိသူ၊ ဥစ္စာပစ္စည်း လုယူခံရသူ၊ ကာမတဏှာက လှုံ့ဆော်နေသူနှင့် သူခိုးတို့ကို ညအခါ အိပ်မပျော်ခြင်းက ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးတတ်၏။ အတွင်းစိတ်ကြောက်ရွံ့မှု၊ လိုချင်တပ်မက်မှု သို့မဟုတ် အပြစ်ရှိသည့်အာရုံက စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုကို ဖျက်ဆီး၍ ညတစ်ညလုံး နိုးနေစေသည်။
विदुर उवाच
Educational Q&A
Peace of mind depends on dharmic security and self-mastery: fear from conflict with the powerful, loss of resources, dispossession, uncontrolled desire, and the guilt/fear of theft all produce restless wakefulness.
Vidura is counseling the king in the Udyoga Parva, using a list of types of people who cannot sleep to warn about the mental torment caused by insecurity, craving, and wrongdoing—an ethical admonition relevant to royal conduct and policy.