Shloka 109
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
नतु पर्यायधर्मेण सिद्धि प्राप्नोति मानव: । मनसैवानुकूलानि धातैव कुरुते वशे
na tu paryāyadharmeṇa siddhiṁ prāpnoti mānavaḥ | manasaivānukūlāni dhātaiva kurute vaśe |
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «လူသည် အမည်သာရှိသော သို့မဟုတ် ထုံးတမ်းအတိုင်း ပြသသည့် ဓမ္မတရားဖြင့် အမှန်တကယ် အောင်မြင်မှု မရနိုင်။ အရာအားလုံးကို စီမံသတ်မှတ်သူ—ဗိဓာတာ—သာလျှင် စိတ်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ချက်တည်းဖြင့် အဖြစ်အပျက်နှင့် သတ္တဝါတို့ကို မိမိနှစ်သက်ရာသို့ လှည့်ကာ အားလုံးကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ချုပ်ကိုင်နိုင်သည်»။
संजय उवाच
Educational Q&A
Mere outward or conventional observance of dharma does not guarantee accomplishment; ultimate outcomes are governed by the cosmic Ordainer (dhātā), who can, by sheer resolve, make circumstances favorable and bring all under control.
In the Udyoga Parva’s tense pre-war deliberations, Sañjaya reflects on the limits of human effort and the insufficiency of merely formal righteousness, emphasizing that the final turning of events lies with the higher ordering power.