Shloka 1
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
अफड-#-र- जा (उलूकदूतागमनपर्व) षष्टयधिकशततमो<ध्याय: दुर्योधनका उलूकको दूत बनाकर पाण्डवोंके पास भेजना और उनसे कहनेके लिये संदेश देना संजय उवाच हिरण्वत्यां निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु । न्यविशन्त महाराज कौरवेया यथाविधि,संजय कहते हैं--महाराज! महात्मा पाण्डवोंने जब हिरण्वती नदीके तटपर अपना पड़ाव डाल दिया, तब कौरवोंने भी विधिपूर्वक दूसरे स्थानपर अपनी छावनी डाली इस प्रकार श्रीमह्याभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत उलूकदूतागगनपर्वमें दुर्योधनवाक्यविषयक एक सौ साठवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १६० ॥/ है ० बक। है २ >> एकषष्ट्याधिकशततमोड< ध्याय: पाण्डवोंके शिविरमें पहुँचकर उलूकका भरी सभामें दुर्योधनका संदेश सुनाना संजय उवाच सेनानिवेशं सम्प्राप्त: कैतव्य: पाण्डवस्य ह । समागतः: पाण्डवेयैर्युधेष्ठटिमभाषत
sañjaya uvāca |
hiraṇvatyāṁ niviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu |
nyaviśanta mahārāja kauraveyā yathāvidhi ||
စဉ္ဇယက ပြောသည်—မဟာရာဇာ၊ စိတ်ဓာတ်မြင့်မားသော ပाण्डဝတို့သည် ဟိရဏ္ဝတီ မြစ်ကမ်းပေါ်၌ စခန်းချပြီးနောက်၊ ကౌရဝတို့လည်း ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း အခြားနေရာ၌ စခန်းတည်ကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် နှစ်ဖက်စလုံး၏ စည်းကမ်းတကျ၊ ရည်ရွယ်ချက်ပြတ်သားသော ချဉ်းကပ်မှုကို ဖော်ပြသကဲ့သို့၊ အပြင်ပန်းသင့်တင့်မှုအောက်တွင် နက်ရှိုင်းသော ဓမ္မပျက်ယွင်းမှုက ဖုံးကွယ်နေစဉ် စစ်ပွဲဖွင့်လှစ်သို့ တဖြည်းဖြည်း နီးကပ်လာခြင်းကိုလည်း ညွှန်ပြသည်။
संजय उवाच
Educational Q&A
Even as war approaches, both sides maintain outward order (yathāvidhi). The verse highlights the tension between external propriety and the deeper ethical crisis: disciplined procedure cannot by itself rectify adharma or avert consequences.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍavas have established their camp by the Hiraṇvatī river, and the Kauravas have likewise set up their camp in a prescribed, orderly manner—setting the stage for the ensuing diplomatic and military developments.