Shloka 29
त्रयो गुल्मा गणस्त्वासीद् गणास्त्वयुतशो5भवन् | दुर्योधनस्य सेनासु योत्स्यमाना: प्रहारिण:,तीन गुल्मोंका एक गण होता है। दुर्योधनकी सेनाओंमें युद्ध करनेवाले पैदल योद्धाओंके ऐसे-ऐसे गण दस हजारसे भी अधिक थे
trayo gulmā gaṇas tv āsīd gaṇās tv ayutaśo 'bhavan | duryodhanasya senāsu yotsyamānāḥ prahāriṇaḥ ||
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်– gulma သုံးဖွဲ့ ပေါင်းလျှင် gaṇa တစ်ဖွဲ့ ဖြစ်သည်။ ဒုရ്യೋಧန၏ တပ်များတွင် တိုက်ပွဲဝင်ရန် အသင့်ရှိသော အပြင်းထန်သော ခြေလျင်စစ်သား gaṇa များသည် သောင်းချီအထိ ရှိခဲ့သည်။ ဤဖော်ပြချက်က စစ်တပ်စုဆောင်းမှု၏ အလွန်ကြီးမားသော အတိုင်းအတာနှင့် စစ်သို့ တိုးတက်သွားသော အရှိန်ကို ထင်ရှားစေပြီး၊ အရေအတွက်နှင့် စီမံဖွဲ့စည်းမှုက သည်းခံခြင်းနှင့် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းကို တဖြည်းဖြည်း ဖုံးလွှမ်းသွားသည်ကို ပြသသည်။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how organized strength and massive numbers can accelerate the inevitability of war; ethically, it hints at the danger of letting power, preparation, and pride override efforts toward peace and dharmic restraint.
Vaiśampāyana describes the structure and immense scale of Duryodhana’s forces: three gulmas form one gaṇa, and there are tens of thousands of such gaṇas of battle-ready, striking foot-soldiers within his armies.