Shloka 26
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
शाधीदं राज्यमद्याशु पाण्डवैरभिरक्षितम् । अथवा जिसकी बुद्धि सदा छल-कपटमें ही लगी रहती है उस परम दुर्बुद्धि धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनको शीघ्र ही बाँधकर पाण्डवोंद्वारा सुरक्षित इस राज्यका शासन कीजिये ।।
śādhīdaṃ rājyam adyāśu pāṇḍavair abhirakṣitam | athavā yasya buddhis sadā chala-kapaṭeṣu eva lagnaiva tiṣṭhati taṃ paramadurbuddhiṃ dhṛtarāṣṭraputraṃ duryodhanaṃ śīghraṃ baddhvā pāṇḍavaiḥ surakṣite 'smin rāṣṭre śāsanaṃ kuru || prasīda rājaśārdūla vināśo dṛśyate mahān | nṛpaśreṣṭha prasanna bhava—pāṇḍavānāṃ kauravāṇāṃ cāmitatejasāṃ ca rājñāṃ mahān vināśo dṛśyate || iti uktvā dīnacitto viduraḥ tūṣṇīṃ babhūva, viśeṣacintāmagnaḥ san tadā punaḥ punaḥ dīrghāṇi niḥśvāsān mumoca |
ဝိဒုရသည် မင်းကို ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်း၏—ပဏ္ဍဝတို့က ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ထားသော ဤနိုင်ငံကို ယခုလက်ရှိ လက်ခံယူ၍ အုပ်ချုပ်ပါလော့; သို့မဟုတ် ဒုရ്യောဓန (ဓృతရာෂ္ဍရ၏ သား) ၏ စိတ်သည် လှည့်ကွက်နှင့် လိမ်လည်မှုတွင်သာ တင်းကျပ်စွာ ကပ်လျက်ရှိနေသေးလျှင်၊ အလွန်မိုက်မဲသော ထိုသားကို အမြန်ချုပ်နှောင်စေပြီး ပဏ္ဍဝတို့၏ အကာအကွယ်အောက်တွင် ဤပြည်ကို လုံခြုံစွာ အုပ်ချုပ်ပါလော့ဟု ဆို၏။ ထို့နောက် သူက တောင်းပန်လျက်—«မင်းတို့အနက် ကျားတော်မင်းကြီး၊ ကျေးဇူးပြုပါ; ကြီးမားသော ပျက်စီးခြင်းတစ်ရပ် မြင်ကွင်းထဲသို့ ဝင်လာနေပြီ။ အကောင်းဆုံးသော မင်းကြီး၊ စိတ်တည်ငြိမ်ပါ—ပဏ္ဍဝ၊ ကုရုနှင့် အင်အားတောက်ပသော မင်းများ၏ ကြီးမားသော ပျက်စီးခြင်းကို မျက်စိရှေ့တွင် မြင်နေရသည်» ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် ဝိဒုရသည် စိတ်လေးလံကာ တိတ်ဆိတ်သွားပြီး၊ စိုးရိမ်ပူပန်သော အတွေးထဲတွင် နစ်မြုပ်လျက် အကြိမ်ကြိမ် ရှည်လျားစွာ အသက်ရှူထုတ်လေ၏။
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that a ruler must act decisively for dharma and public safety: reject deceit-driven policy, restrain an unrighteous instigator if necessary, and prevent collective ruin by choosing reconciliation and just governance.
In the tense pre-war negotiations, Vidura warns Dhritarashtra that catastrophe is imminent. He proposes immediate governance aligned with the Pandavas’ protection, or the restraint of Duryodhana whose mind is fixed on fraud; after foretelling massive destruction, Vidura falls silent in grief and anxiety.