Shloka 36
Droṇa–Vidura–Gāndhārī Counsel in the Royal Assembly (धर्मार्थयुक्ता सभा-उपदेश-प्रकरणम्)
एवं तामनुनीयाहं मातरं जनमेव च,महाराज! इस प्रकार माता तथा अन्य लोगोंको अनुनय-विनयके द्वारा अनुकूल करके माताके सहित मैंने महामुनि व्यासको प्रसन्न करके भाईकी स्ट्रियोंसे पुत्र उत्पन्न करनेके लिये उनसे प्रार्थना की। भरतकुल-भूषण! महर्षिने कृपा की और उन स्त्रियोंसे तीन पुत्र उत्पन्न किये
evaṁ tām anunīyāhaṁ mātaraṁ janameva ca, mahārāja! itthaṁ mātaraṁ tathānyān janān anunaya-vinayābhyāṁ anukūlān kṛtvā mātṛ-sahito ’haṁ mahāmuniṁ vyāsaṁ prasādya bhrātuḥ strībhiḥ putrotpādanārthaṁ taṁ prārthitavān. bharatakula-bhūṣaṇa! maharṣiḥ kṛpāṁ cakāra, tābhiś ca strībhiḥ trīn putrān ajījanat.
ဘိဿမက ပြောသည်– «မဟာရာဇာ၊ မိခင်နှင့် အခြားသူတို့ကို လေးစားသဘောထားဖြင့် တောင်းပန်ညှိနှိုင်းကာ သဘောတူစေပြီးနောက်၊ မိခင်နှင့်အတူ ဗျာသ မဟာမုနိထံ သွားရောက်ကာ အရှင်ရိရှိ၏ စိတ်တော်ကို ပျော်ရွှင်စေ하였다။ ထို့နောက် မင်းဆက်မပျက်စီးစေရန် အစ်ကို၏ မုဆိုးမများမှတစ်ဆင့် သားတော်များ မွေးဖွားပေးရန် တောင်းဆို하였다။ ဗာရတဝంశ၏ အလှဆင်တော်မူသော မင်းကြီး၊ မဟာရိရှိသည် ကရုဏာဖြင့် သဘောတူကာ ထိုမိန်းမတို့မှ သားတော် သုံးပါးကို မွေးဖွားစေ하였다»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights a ruler’s and elder’s responsibility to preserve social and dynastic order through lawful, socially sanctioned means, using humility and persuasion rather than coercion. It frames Vyasa’s act as compassion in service of lineage and stability, underscoring that intention (protecting the kingdom and family line) and proper procedure matter in dharmic decision-making.
Bhishma recounts how he and his mother Satyavati persuaded the concerned parties and then approached the sage Vyasa. They requested him to beget heirs through Vichitravirya’s widowed queens so the Kuru line would continue. Vyasa agreed and fathered three sons, ensuring succession.