Shloka 19
Vidurā–Putra Saṃvāda: Utsāha, Kīrti, and Kṣātra Resolve
Udyoga-parva 131
प्रवर्तनाद् द्वापरस्य यथाभागमुपाश्षुते । कले: प्रवर्तनादू राजा पापमत्यन्तमश्लुते
pravartanād dvāparasya yathābhāgam upāśnute | kaleḥ pravartanād rājā pāpam atyantam aśnute ||
ဒွာပရယုဂကို လှုပ်ရှားစေခြင်းဖြင့် အုပ်ချုပ်သူသည် ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ်၏ အကျိုးကို သင့်တော်သလို အချိုးအစားဖြင့် ခံစားရ၏။ သို့သော် ကလိယုဂ၏ လမ်းကြောင်းကို စတင်ဖွင့်လှစ်လျှင် မင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ကို ရယူကာ ထို၏ ကြမ်းတမ်းသော အကျိုးဆက်ကို ခံရမည်။ ဤဆိုရိုးသည် အုပ်ချုပ်မှု၏ သီလအလေးချိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်— မင်း၏ လုပ်ရပ်များသည် တည်ငြိမ်သော စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သကဲ့သို့၊ ပျက်စီးယိုယွင်းသော ခေတ်ကို လွှတ်ချနိုင်ပြီး ထိုဒုက္ခသည် အကြောင်းပြုသူထံ ပြန်လည်ကျရောက်သည်။
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A ruler bears special karmic responsibility for the moral direction of society: sustaining a balanced order yields mixed results in proportion, but unleashing Kali-like degeneration brings overwhelming demerit and suffering upon the instigator.
Vāyudeva addresses a king, contrasting the consequences of promoting conditions akin to Dvāpara (relative balance) versus triggering Kali (decline). The statement functions as a warning about governance that accelerates social and ethical breakdown.