Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti

प्रादुरास्तां तथा दोर्भ्या संकर्षणधनंजयौ । दक्षिणे5थार्जुनो धन्‍वी हली रामश्न॒ सव्यत:

prādurāstāṃ tathā dorbhyāṃ saṅkarṣaṇadhanañjayau | dakṣiṇe 'thārjuno dhanvī halī rāmaś ca savyataḥ ||

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– သူ၏ လက်မောင်းနှစ်ဖက်မှ သင်္ကရ္ရှဏ (ဘလရာမ) နှင့် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ညာဘက်တွင် မြားလက်နက်ကိုင် အာర్జုန ရပ်နေပြီး၊ ဘယ်ဘက်တွင် လယ်ထွန်တံ (ဟလ) ကိုင်ဆောင်သော ရာမ (ဘလရာမ) ရပ်နေ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် ဓမ္မနှင့်ညီသော အင်အား၏ အယူအဆကို ထင်ဟပ်စေသည်—အာဏာသည် စည်းကမ်းနှင့် အစီအစဉ်ရှိကြောင်း ပြသကာ၊ နိုင်ငံရေးနှင့် သီလပိုင်း အကျပ်အတည်းအချိန်တွင် ဓမ္မကို ထောက်တိုင်ပေးမည့် အဓိကကာကွယ်သူတို့ ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။

प्रादुर्manifest, forth
प्रादुर्:
TypeIndeclinable
Rootप्रादुस्
आस्ताम्were/appeared (let them be)
आस्ताम्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (imperative), 3rd, dual, परस्मैपदम्
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
दोर्भ्याम्by (the two) arms
दोर्भ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootदोर्
Formfeminine, instrumental, dual
संकर्षण-धनंजयौSankarshana and Dhananjaya (Balarama and Arjuna)
संकर्षण-धनंजयौ:
Karta
TypeNoun
Rootसंकर्षण; धनंजय
Formmasculine, nominative, dual
दक्षिणेin the right (arm/side)
दक्षिणे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदक्षिण
Formfeminine, locative, singular
अथthen, and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
Formmasculine, nominative, singular
धन्वीbow-bearing, archer
धन्वी:
Karta
TypeAdjective
Rootधन्विन्
Formmasculine, nominative, singular
हलीplough-bearing
हली:
Karta
TypeAdjective
Rootहलिन्
Formmasculine, nominative, singular
रामःRama (Balarama)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
Formmasculine, nominative, singular
सव्यतःfrom/on the left side
सव्यतः:
Apadana
TypeAdjective
Rootसव्य
Formneuter, ablative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
S
Saṅkarṣaṇa (Balarāma)
D
Dhanañjaya (Arjuna)
A
Arjuna
R
Rāma (Balarāma)
B
bow (dhanus)
P
plough (hala)

Educational Q&A

The verse presents righteous power as structured and purposeful: the foremost defenders of dharma appear in an ordered way (right/left), suggesting that strength should serve moral order and protection rather than mere domination.

Vaiśaṃpāyana narrates a wondrous manifestation in which Balarāma (Saṅkarṣaṇa), the plough-bearer, and Arjuna (Dhanañjaya), the bowman, appear from the two arms—Arjuna on the right and Balarāma on the left—highlighting their roles as principal supports in the unfolding conflict.