Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

माधवी-प्रदानम् (Mādhavī Offered to Gālava) — Udyoga Parva 113

गुर्वर्थो दीयतामेष यदि गालव मन्यसे । इत्येवमाह सक्रोधो विश्वामित्रस्तपोधन:,“इनके बार-बार आग्रह करनेपर विश्वामित्रजीको कुछ क्रोध आ गया; अत: इनके पास धनका अभाव है, यह जानते हुए भी उन्होंने इनसे कहा--“लाओ, गुरुदक्षिणा दो। गालव! मुझे अच्छी जातिमें उत्पन्न हुए ऐसे आठ सौ घोड़े दो, जिनकी अंगकान्ति चन्द्रमाके समान उज्ज्वल और कान एक ओरसे श्याम रंगके हों। गालव! यदि तुम मेरी बात मानो तो यही गुरुदक्षिणा ला दो।” तपोधन विश्वामित्रने यह बात कुपित होकर ही कही थी

gurvartho dīyatām eṣa yadi gālava manyase | ityevam āha sa-krodho viśvāmitras tapodhanaḥ ||

နာရဒက ပြော၏— «ဂါလဝ၊ သင် သင့်လျော်သည်ဟု ထင်လျှင် ဤအရာကို ဂုရု၏ အခွင့်အရေး (guru-dakṣiṇā) အဖြစ် ပေးအပ်လော့» ဟု။ ထိုသို့ဆိုပြီး တပသီ ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဒေါသဖြင့် ပြောလေ၏။

गुरु-अर्थःthe teacher’s fee (guru-dakṣiṇā)
गुरु-अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootगुर्वर्थ (गुरु + अर्थ)
FormMasculine, Nominative, Singular
दीयताम्let it be given
दीयताम्:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
FormImperative (Passive), Third, Singular
एषःthis (one/this thing)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
गालवO Galava
गालव:
TypeNoun
Rootगालव
FormMasculine, Vocative, Singular
मन्यसेyou think / you consider
मन्यसे:
TypeVerb
Rootमन् (मन्यते) (ज्ञाने/सम्माने)
FormPresent Indicative, Second, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
आहsaid
आह:
TypeVerb
Rootअह्/आह् (ब्रूञर्थे) (perfect stem: आह)
FormPerfect (periphrastic/irregular perfect usage), Third, Singular
स-क्रोधःangry / with anger
स-क्रोधः:
Karta
TypeAdjective
Rootसक्रोध (स + क्रोध)
FormMasculine, Nominative, Singular
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तपोधनःone whose wealth is austerity (ascetic sage)
तपोधनः:
Karta
TypeNoun
Rootतपोधन (तपस् + धन)
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
G
Gālava
V
Viśvāmitra