Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Adhyāya 108: Paścima-dik—Varuṇa’s Realm, Sunset Cosmology, and Sacred-Geographic Markers

Suparṇa–Gālava संवाद

अत्र चक्रधनुर्नाम सूर्याज्जातो महानृषि:

atra cakradhanuḥ nāma sūryāj jāto mahān ṛṣiḥ

ဤနေရာ၌ပင် နေရောင်မှ မွေးဖွားလာသော စက္ကရဓနု (Cakradhanu) ဟူသော မဟာရသီတစ်ပါး ရှိခဲ့၏။ ဤဖော်ပြချက်သည် နေဝင်နေရောင်မှ ပေါ်ထွန်းသည့် သီလရှင်ကို ခေါ်ယူကာ နောက်ဆက်တွဲအကြောင်းကို သန့်ရှင်းသော မျိုးရိုးစဉ်ဆက်နှင့် သီလအာဏာအောက်တွင် တည်စေသည်—ထိုကြောင့် ကိုးကားသည့် အကြံဉာဏ် သို့မဟုတ် နမူနာသည် လောကီနည်းဗျူဟာသာ မဟုတ်ဘဲ ဂုဏ်သိက္ခာမြင့်သော ထုံးတမ်းအစဉ်အလာက အတည်ပြုထားသည်ဟု ဆိုလို၏။

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
and
:
TypeIndeclinable
Root
चक्रधनुःChakradhanu (name of a sage; lit. 'wheel-bow')
चक्रधनुः:
Karta
TypeNoun
Rootचक्रधनुस्
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name / named
नाम:
TypeNoun
Rootनामन्
FormNeuter, Nominative, Singular
सूर्यात्from the Sun
सूर्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Ablative, Singular
जातःborn
जातः:
TypeVerb
Rootजन्
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular

युपर्ण उवाच

C
Cakradhanu
S
Sūrya

Educational Q&A

The verse establishes moral and narrative authority by citing an eminent, solar-born ṛṣi. In the Mahābhārata, invoking such lineage signals that the guidance or example to follow is rooted in dharmic tradition rather than mere expediency.

Yuparṇa introduces a figure: a great sage named Cakradhanu, said to be born from Sūrya. This functions as a transition into a related account or precedent connected with that sage.