Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Gāndhārī’s Lament and the Identification of Duḥśāsana (स्त्रीपर्व, अध्याय १८)

कृच्छादुत्सारयन्ति सम गृध्रगोमायुवायसान्‌ । दुःखेनार्ता विघूर्णन्त्यो मत्ता इव चरन्त्युत,ये दुःखसे आतुर हो पगली स्त्रियोंके समान झूमती हुई सब ओर विचरती हैं तथा बड़ी कठिनाईसे गीधों, गीदड़ों और कौओंको लाशोंके पाससे दूर हटा रही हैं

kṛcchād utsārayanti sma gṛdhragomāyuvāyasān | duḥkhenārtā vighūrṇantyo mattā iva caranty uta ||

ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ထိခိုက်နေကြသဖြင့် သူတို့သည် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် ရူးသွပ်သကဲ့သို့ လှည့်လည်သွားလာကြပြီး၊ အလွန်ခက်ခဲစွာပင် အလောင်းများအနီးမှ လင်းတများ၊ မြေခွေးများနှင့် ကျီးကန်းများကို မောင်းထုတ်နေကြသည်—စစ်ပြီးနောက်ကာလတွင် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် နောက်ဆုံးအခမ်းအနားများကို စားကျက်သတ္တဝါများနှင့် အားလျော့ခြင်းက ခြိမ်းခြောက်နေသည့် ပုံရိပ်တစ်ခုပင်»။

कृच्छ्रात्with difficulty, hardly
कृच्छ्रात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (पञ्चमी-एकवचनार्थे)
उत्सारयन्तिthey drive away, push away
उत्सारयन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootउत्सारय् (धातु; √सृ/सार् caus.)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
समम्together, all at once
समम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय
गृध्रvultures
गृध्र:
Karma
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (समास-समुच्चयार्थे)
गोमायुjackals
गोमायु:
Karma
TypeNoun
Rootगोमायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (समास-समुच्चयार्थे)
वायसान्crows
वायसान्:
Karma
TypeNoun
Rootवायस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दुःखेनwith sorrow, painfully
दुःखेन:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
आर्ताःafflicted, distressed (women)
आर्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootआर्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विघूर्णन्त्यःreeling, staggering
विघूर्णन्त्यः:
Karta
TypeVerb
Rootविघूर्णन्ती (√घूर्ण्, वर्तमान कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (वर्तमान-कर्तरि कृदन्त)
मत्ताःas if intoxicated, frenzied
मत्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootमत्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इवlike, as if
इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइव
Formअव्यय
चरन्तिthey move about, wander
चरन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन
उतand, also
उत:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootउत
Formअव्यय

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
V
vultures (gṛdhrāḥ)
J
jackals (gomāyavaḥ)
C
crows (vāyasāḥ)
C
corpses (implied: battlefield dead)