Shloka 32
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
व्यूहयन्त्रायुधानां च तत्त्वज्ञो विक्रमान्वित: । वर्षशीतोष्णवातानां सहिष्णु: पररन्ध्रवित्
vyūhayantrāyudhānāṁ ca tattvajño vikramānvitaḥ | varṣaśītoṣṇavātānāṁ sahiṣṇuḥ pararandhravit ||
ဘိဿမက မိန့်ကြားသည်– သူသည် စစ်တန်းစီပုံ (ဗျူဟာ) များ၏ အခြေခံသဘောတရား၊ စစ်ရေးယန္တရားများနှင့် လက်နက်အမျိုးမျိုးတို့ကို အသုံးချရာတွင် အမှန်တကယ် ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်ရမည်။ သတ္တိဗလရှိ၍ မိုး၊ အအေး၊ အပူနှင့် လေဒဏ်တို့ကို သည်းခံနိုင်ရမည်။ ထို့ပြင် ရန်သူ၏ အားနည်းချက် (ပေါက်ကွဲရာ) ကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ရမည်။ ဤသို့သောဂုဏ်ရည်များသည် အင်အားတစ်ခုတည်းထက် ကျော်လွန်၍ စစ်တွင် ထိရောက်စွာနှင့် တာဝန်သိစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်သော စည်းကမ်းရှိသည့် စစ်သူရဲ၏ လက္ခဏာဖြစ်သည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Competence in war is not mere aggression: a responsible warrior-leader must unite technical mastery (formations, engines, weapons), courage, environmental endurance, and strategic insight into the opponent’s weak points.
In the Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and governance; here he lists essential qualifications for a capable fighter/commander—expertise in tactics and arms, steadfastness under hardship, and the ability to identify an enemy’s vulnerabilities.