Shloka 27
Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
यथोीक्तवादिन दूत॑ क्षत्रधर्मरतो नृपः । यो हन्यात् पितरस्तस्य भ्रूणहत्यामवाप्तुयु:
yathokta-vādinam dūtaṁ kṣatra-dharma-rato nṛpaḥ | yo hanyāt pitaras tasya bhrūṇa-hatyām avāpnuyuḥ ||
ဘိဿမက မိန့်ကြားသည်– စစ်သူရဲဓမ္မ (kṣatra-dharma) ကို အလွန်လိုက်နာသော မင်းဖြစ်စေကာမူ၊ မိမိသခင်၏ အမိန့်အတိုင်း အမှန်တရားကိုသာ ပြောသော သံတမန်ကို သတ်လျှင်၊ ထိုမင်း၏ ဘိုးဘွားပုရောဟိတ်တို့သည် သန္ဓေကလေးသတ်ခြင်း (bhrūṇa-hatyā) ကဲ့သို့ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်၏ အကျိုးကို ခံစားရမည်။ ဤကဗျာသည် သံတမန်၏ မဖောက်ဖျက်နိုင်သော သီလကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ထိုကာကွယ်မှုကို ချိုးဖောက်ခြင်းက မျိုးရိုးဘိုးဘွားထိ အလေးအနက်သော ဘာရကို သယ်ဆောင်လာကြောင်း ပြသသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A messenger who truthfully delivers his master’s words is ethically protected; killing such an envoy is a grave adharma whose karmic burden extends beyond the king to his ancestral line, expressed as the severe demerit likened to bhrūṇa-hatyā.
In Bhishma’s instruction on righteous conduct in the Shanti Parva, he lays down a rule of statecraft and morality: even a duty-bound warrior-king must not harm an envoy who speaks as instructed; violating this norm brings catastrophic sin affecting the king’s forefathers.