Shloka 10
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
स बुद्ध्वा तस्य राष्ट्रस्य व्यवसायं हि सर्वश: । राजयुक्तापहारांश्व सर्वान् बुद्ध्वा ततस्ततः
sa buddhvā tasya rāṣṭrasya vyavasāyaṁ hi sarvaśaḥ | rājayuktāpahārāṁś ca sarvān buddhvā tataḥ tataḥ ||
ဘီရှ္မက မိန့်ကြားသည်– «ထိုနိုင်ငံ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု အစီအစဉ်တို့ကို အစုံအလင် နားလည်သိရှိပြီးနောက်၊ ထို့ပြင် နေရာနေရာမှ စုံစမ်းကာ မင်း၏ ဥစ္စာကို ရာဇဝန်ထမ်းများက ခိုးယူလွဲသုံးခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်အားလုံးကို သိမြင်သွားသောအခါ၊ ကောင်းမြတ်သော ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသော မဟာမုနိသည် မိမိကိုယ်ကို အရာအားလုံးသိသူဟု ကြေညာကာ ထိုကျီးကိုပါ ခေါ်ယူ၍ မင်းကြီးကို တွေ့ဆုံရန် လာရောက်하였다»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s dharma is not only personal virtue but also active supervision of the state: understanding the realm’s workings and detecting misappropriation by officials. Ethical governance requires accountability for those who wield delegated royal power.
A vow-observing sage investigates the kingdom’s activities and uncovers instances where royal officers have stolen or diverted the king’s property. Claiming comprehensive knowledge, he approaches the king—bringing a crow—setting up a confrontation or counsel about administrative wrongdoing.