Shloka 353
धन-राजधर्म संवादः
Discourse on Wealth and Royal Duty
Devanagari script
उपेत्य तस्यावभथे पूता: सर्वे भवन्ति ते । राजन्! यदि आप यज्ञ नहीं करेंगे तो आपको सारे राज्यका पाप लगेगा। जिन देशोंके राजा दक्षिणायुक्त अश्वमेध यज्ञके द्वारा भगवान्का यजन करते हैं
Translation
ထိုယဇ္ဈ၏ အဝဘෘထသနာန် (avabhṛtha) အဆုံးသတ်ရေချိုးပွဲသို့ ရောက်လာသူတို့သည် အားလုံး သန့်စင်ကြ၏။ အို မင်းကြီး၊ သင် ယဇ္ဈမပြုလျှင် နိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံး၏ အပြစ်သည် သင့်အပေါ်သို့ ကျရောက်လိမ့်မည်။ ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ဖြင့် ပြည့်စုံသော အရှွမေဓ ယဇ္ဈဖြင့် ဘုရားကို ပူဇော်သည့် မင်းရှိသော နိုင်ငံများတွင် ယဇ္ဈပြီးဆုံးသည့်အခါ ထိုနိုင်ငံ၏ လူအပေါင်းတို့သည် လာရောက်စုဝေးကာ အဝဘෘထရေချိုးကို ပြု၍ သန့်စင်ကြသည်။
Word by Word
उपेत्यhaving approached
उपेत्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootउप-इ (धातु: इ)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), कर्तरि
तस्यof him/its
तस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, genitive, singular
अवभथेat the avabhṛtha (final bath/rite)
अवभथे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअवभथ (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, singular
पूताःpurified
पूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; धातु: पू/पव्)
Formmasculine, nominative, plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formpresent, indicative, parasmaipada, third, plural
तेthey
ते:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
अर्जुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes