Shloka 37
राजधर्मः—प्रजापालनं दानयज्ञश्च
Royal Duty—Protection of Subjects, Generosity, and Sacrificial Discipline
धृष्ट शूरं प्रहर्तारिमनृशंसं जितेन्द्रियम् । वत्सलं संविभक्तारमुपजीवन्ति तं नरा:
dhṛṣṭaśūraṁ prahartāram anṛśaṁsaṁ jitendriyam | vatsalaṁ saṁvibhaktāram upajīvanti taṁ narāḥ ||
ဘိဿမက ပြောသည်– လူတို့သည် ကြောက်မက်ခြင်းမရှိ၍ ရဲရင့်သတ္တိရှိကာ ရန်ပြုသူတို့ကို ထိုးနှက်နှိမ်နင်းရာ၌ ကျွမ်းကျင်သော်လည်း ကရုဏာမေတ္တာရှိသူ၊ အာရုံငါးပါးကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ ပြည်သူတို့ကို သားသမီးကဲ့သို့ ချစ်ခင်သူ၊ ဥစ္စာကို စေတနာဖြင့် မျှဝေပေးသူ မင်းကို အားကိုးကာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုကြသည်။ ထိုမင်းသည် သတ္တိနှင့် ကရုဏာ၊ စည်းကမ်းတရားတို့ဖြင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ လုံခြုံသော အထောက်အကူဖြစ်လာသည်။
भीष्य उवाच
Educational Q&A
An ideal king sustains society by combining fearlessness and the capacity to punish with compassion, self-mastery, parental care for subjects, and generous distribution of resources; people naturally depend on such a ruler for security and livelihood.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma describes the traits of a worthy ruler, explaining why subjects ‘live by’ taking refuge in a king who protects firmly yet remains humane and disciplined.