Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord

Aila–Kaśyapa Saṃvāda

ब्रह्म वर्धयति क्षत्र क्षत्रतो ब्रह्म वर्धते । एवं राज्ञा विशेषण पूज्या वै ब्राह्म॒णा: सदा

kāśyapa uvāca | brahma vardhayati kṣatra kṣatrato brahma vardhate | evaṁ rājñā viśeṣeṇa pūjyā vai brāhmaṇāḥ sadā | (rājñaḥ sarvasya cānyasya svāmī rājapurohitaḥ |)

ကာရှျယပက ပြောသည်—ဗြာဟ္မဏ၏ ဗြဟ္မဓမ္မအာဏာသည် က္ଷတ္တရိယ၏ အင်အားကို တိုးပွားစေပြီး၊ က္ෂတ္တရိယ၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ထောက်ပံ့မှုကြောင့်လည်း ဗြာဟ္မဏအဖွဲ့အစည်းသည် ထပ်မံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရင်သည် အထူးဂရုစိုက်၍ အမြဲတမ်း ဗြာဟ္မဏတို့ကို ဂုဏ်ပြုရမည်။ အကြောင်းမူကား ရာဇပုရောဟိတ်သည် ဘုရင်ကို ညွှန်ကြားသော အုပ်ထိန်းသူဖြစ်ပြီး၊ ဘုရင်မှတစ်ဆင့် လူထုအပေါင်းကိုလည်း လမ်းညွှန်သူဖြစ်သည်။

ब्रह्मBrahman (priestly power/class)
ब्रह्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
वर्धयतिincreases, promotes
वर्धयति:
Karma
TypeVerb
Rootवर्ध्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
क्षत्रम्kshatra (royal power/warrior class)
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षत्रतःfrom/through kshatra; from the kshatriya side
क्षत्रतः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootक्षत्र
FormAblatival adverb (-तः)
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
वर्धतेgrows, prospers
वर्धते:
Karta
TypeVerb
Rootवर्ध्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
विशेषेणespecially, particularly
विशेषेण:
TypeIndeclinable
Rootविशेष
FormInstrumental used adverbially
पूज्याःto be honored, worthy of worship
पूज्याः:
TypeAdjective
Rootपूज्य
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ब्राह्मणाःbrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
सर्वस्यof all
सर्वस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्यस्यof others
अन्यस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
स्वामीlord, master
स्वामी:
Karta
TypeNoun
Rootस्वामिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजपुरोहितःthe king's chaplain (royal priest)
राजपुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular

कश्यप उवाच

कश्यप (Kāśyapa)
ब्राह्मण (brāhmaṇas)
क्षत्र/क्षत्रिय (kṣatra/kṣatriyas)
राजा (the king)
राजपुरोहित (royal priest)

Educational Q&A

Spiritual authority (brahma/brāhmaṇa) and royal power (kṣatra/kṣatriya) are mutually sustaining; therefore a king must consistently honor brāhmaṇas, recognizing the purohita’s guiding authority in maintaining righteous governance.

In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Kāśyapa states a principle of statecraft: the king’s strength depends on brahminical counsel and legitimacy, while brāhmaṇas flourish under kṣatriya protection; hence the king should especially revere brāhmaṇas and the royal priest.