Shloka 62
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
कृते कर्मणि राजेन्द्र पूजयेद् धनसंचयै: । दानेन च यथार्हेण सान्त्वेन विविधेन च
kṛte karmaṇi rājendra pūjayed dhana-saṃcayaiḥ | dānena ca yathārheṇa sāntvena vividhena ca ||
ဘီရှ္မက မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းမြတ်ရေ၊ မိမိလိုလားသော လုပ်ငန်းတစ်ရပ် အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးသွားသောအခါ ထိုလုပ်ငန်းတွင် ကူညီပံ့ပိုးခဲ့သူတို့ကို ဂုဏ်ပြုရမည်။ ထိုသို့ ဂုဏ်ပြုရာတွင် ငွေကြေးဥစ္စာကို များစွာ ပေးကမ်းခြင်း၊ လူတစ်ဦးချင်း၏ အရည်အချင်းနှင့် အဆင့်အတန်းနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဆုလာဘ်နှင့် အလှူအတန်း ပေးခြင်း၊ ထို့ပြင် နှစ်သိမ့်ပေးသော ချိုမြိန်သည့် စကားလုံးများကို အမျိုးမျိုး ပြောကြားခြင်းတို့ဖြင့် ပြုရမည်။ ဤသို့ပြုလျှင် အလုပ်ပြီးနောက်တွင် သစ္စာတည်မြဲမှု၊ ကျေးဇူးသိတတ်မှုနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်းတို့ကို မင်းက ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should not forget collaborators after success: reward them materially (wealth and appropriate gifts) and emotionally/socially (kind, conciliatory words). Proper recognition sustains dharma, loyalty, and stable governance.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on rāja-dharma. Here he gives practical counsel on how a king should treat those who helped accomplish an undertaking—by honoring and rewarding them suitably once the task is completed.