Shloka 40
राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
न हि जात्ववमन्तव्यो मनुष्य इति भूमिप: । महती देवता होषा नररूपेण तिष्ठति,“यह भी एक मनुष्य है” ऐसा समझकर कभी भी पृथ्वीपालक नरेशकी अवहेलना नहीं करनी चाहिये; क्योंकि राजा मनुष्यरूपमें एक महान् देवता है
na hi jātvavamantavyo manuṣya iti bhūmipaḥ | mahatī devatā hy eṣā nara-rūpeṇa tiṣṭhati ||
အို မင်းကြီး၊ «သူက လူသာပဲ» ဟု ထင်ကာ အုပ်စိုးသူကို မည်သည့်အခါမျှ မထီမဲ့မြင် မပြုသင့်။ အကြောင်းမူကား မင်းသည် လူ့ရုပ်ဖြင့် တည်နေသော မဟာဒေဝတားအင်အားတစ်ပါး ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ရာဇအာဏာကို ရိုသေခြင်းသည် လူမှုအကျင့်သာမက ဓမ္မအရ တာဝန်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
वसुमना उवाच
Educational Q&A
Do not belittle a king as “merely human.” In the framework of rājadharma, royal authority is treated as a manifestation of divine power that upholds order; therefore, contempt toward the ruler is presented as an ethical fault.
Vasumanā addresses a king and instructs him on proper conduct toward rulers, emphasizing the sacral status of kingship and the duty of reverence that supports governance and societal stability.