Shloka 3
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
जटाधारणसंस्कारं द्विजातित्वमवाप्य च | आधानादीनि कर्माणि प्राप्य वेदमधीत्य च
jaṭādhāraṇasaṃskāraṃ dvijātitvam avāpya ca | ādhānādīni karmāṇi prāpya vedam adhītya ca ||
ဘိဿမက မိန့်တော်မူသည်— မျှင်တင်ဆံပင် (ဇဋာ) ကို ဆောင်ယူသည့် သင်္ကာရကို ခံယူပြီး၊ ‘နှစ်ကြိမ်မွေးဖွားသူ’ (ဒွိဇ) အဖြစ် ပေးအပ်သော ဥပနယန အစပြုသည့် အစီအစဉ်ကို ပြီးမြောက်ကာ ဝေဒပညာကို အဆုံးသတ်လေ့လာပြီးနောက်၊ သန့်ရှင်းသော မီးတော်တည်ခြင်း (အာဓာန) မှ စ၍ သတ်မှတ်ထားသော သင်္ကာရကမ္မများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုသို့ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်၍ အိမ်ထောင်ရှင်အာရှရမ၏ တာဝန်များကို အာရုံခံအင်္ဂါများကို ထိန်းချုပ်ကာ ပြည့်စုံစေပြီးသော စိတ်ဓာတ်ပြည့်ဝသူသည် အိမ်ထောင်ဘဝကို ရည်ရွယ်ချက်ပြည့်စုံပြီဟု သဘောထားကာ တောနေအာရှရမ (ဝါနပရသ္ထ) သို့ ဝင်ရမည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse outlines āśrama-dharma: after initiation and Vedic study, one should perform the prescribed fire-rites and household duties with discipline, and then, having fulfilled them, move onward toward the forest-dweller stage—treating each life-stage as a moral training completed before advancing.
In the Śānti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma. Here he describes the proper progression of a twice-born person’s life: saṃskāras and Vedic education, then ritual responsibilities beginning with establishing the sacred fires, culminating in readiness to leave household life for the next stage.