Shloka 65

Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)

Devanagari script

लब्धस्य च प्रशमनं सतां चैवाभिपूजनम्‌ । विद्वद्धिरेकीभावश्व दानहोमविधिज्ञता

Transliteration

labdhasya ca praśamanaṁ satāṁ caivābhipūjanam | vidvaddhirekībhāvaś ca dānahomavidhijñatā ||

Translation

ဘိဿမက ပြောသည်—“ထိုကျမ်း၌ ဤတာဝန်များကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ရရှိထားသမျှကို ငြိမ်းချမ်းစေ၍ စနစ်တကျ အုပ်ချုပ်စီမံခြင်း၊ သီလရှိသူတို့ကို ဂုဏ်ပြုကာကွယ်ခြင်း၊ ပညာရှိတို့နှင့် သဟဇာတဖြစ်အောင် ပူးပေါင်းညီညွတ်မှုကို တိုးပွားစေခြင်း၊ ထို့ပြင် ဒါနနှင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) အခမ်းအနားတို့၏ မှန်ကန်သော နည်းလမ်းကို သိရှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။”

Word by Word

• लब्धस्य: of what has been obtained
• लब्धस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: लब्ध (√लभ्)
• Form: Neuter, Genitive, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रशमनम्: pacification; settling
• प्रशमनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रशमन
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• सताम्: of the good (people)
• सताम्: Sampradana
• Type: Noun
• Root: सत्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed; just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• अभिपूजनम्: honouring; reverential worship
• अभिपूजनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अभिपूजन
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• विद्वत्: a learned person; scholar
• विद्वत्: Karta
• Type: Noun
• Root: विद्वत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धीर: wise; steadfast
• धीर: Karta
• Type: Adjective
• Root: धीर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• एकीभावः: unity; becoming one; concord
• एकीभावः: Karma
• Type: Noun
• Root: एकीभाव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• दान: gift; charity
• Type: Noun
• Root: दान
• Form: Neuter, Stem (compound member), Singular

• होम: fire-offering; oblation
• Type: Noun
• Root: होम
• Form: Masculine, Stem (compound member), Singular

• विधि: rule; procedure
• Type: Noun
• Root: विधि
• Form: Masculine, Stem (compound member), Singular

• ज्ञता: knowledge; being acquainted
• ज्ञता: Karma
• Type: Noun
• Root: ज्ञता (√ज्ञा)
• Form: Feminine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• the virtuous (sat)
• the learned (vidvat)
• dāna (charitable gifts)
• homa (fire-offering)