Shloka 4
Śānti-parva Adhyāya 44 — Post-War Reassignment of Residences and Restorative Consolation (शान्तिपर्व अध्याय ४४)
अरण्ये दुःखवसतीर्मत्कृते भरतर्षभा: । भवद्धिरनुभूता हि यथा कुपुरुषैस्तथा,“भरतश्रेष्ठ वीरो! तुमने मेरे लिये वनमें रहकर जैसे कोई भाग्यहीन मनुष्य दुःख भोगता है, उसी प्रकार दुःख और वष्ट भोगे हैं
araṇye duḥkhavasatīr matkṛte bharatarṣabhāḥ | bhavadbhir anubhūtā hi yathā kupuruṣais tathā ||
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်– «အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အမြတ်သော သူရဲကောင်းတို့၊ ငါ့အတွက်ကြောင့် သင်တို့သည် တောအရပ်၌ ဒုက္ခဖြင့် နေထိုင်ခဲ့ကြ၏။ အမှန်ပင် သင်တို့သည် ကံမကောင်း၍ ဆင်းရဲသော လူတို့ကဲ့သို့ ဒုက္ခကို ခံစားအောင်မြင်ခဲ့ကြ၏»။
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights moral responsibility: when others suffer ‘for my sake,’ the speaker recognizes a burden of accountability. It underscores the ethical weight of one’s actions and the duty to acknowledge and atone for harm endured by others on one’s account.
Vaiśampāyana reports a statement addressed to the ‘best of the Bharatas,’ recalling how they lived in the forest and endured severe hardship for the speaker’s sake—suffering comparable to that of wretched, ill-fated men.