Shloka 44
धर्मद्वारबहुत्वविमर्शः — Reflection on the Many ‘Doors’ of Dharma (Śānti-parva 342)
दमात् सिद्धि परीप्सन्तो मां जना:कामयन्ति ह । दिवं चोर्वीं च मध्यं च तस्माद् दामोदरो हाहम्
damāt siddhi-parīpsanto māṁ janāḥ kāmayanti ha | divaṁ corvīṁ ca madhyaṁ ca tasmād dāmodaro hy aham ||
အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်း (dama) ဖြင့် အောင်မြင်မှုကို ရှာဖွေသူတို့သည် ငါ့ထံ ရောက်လိုကြသည်။ ထိုတူညီသော စည်းကမ်းသတ္တိကြောင့်ပင် မြေပြင်၊ ကောင်းကင် (သုခဘုံ) နှင့် အလယ်ဘုံတို့၌ မြင့်မြတ်သော အဆင့်သို့ တက်လှမ်းလိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါကို “ဒါမောဒရ” ဟု ခေါ်ကြသည်—dama ကြောင့်ပင် လူသည် မြင့်မားသော အောင်မြင်မှုသို့ တက်ရောက်နိုင်သောကြောင့်။
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
Self-restraint (dama), especially control of the senses, is presented as a direct means to spiritual attainment: it leads seekers toward the highest reality (‘Me’) and also toward higher states of existence across the cosmic realms. Ethical discipline is thus not merely social virtue but a transformative spiritual power.
In a doctrinal exchange within Śānti Parva, the speaker identifies why the epithet “Dāmodara” applies: beings who pursue success and higher worlds do so through dama, and the name is explained by a traditional derivation linking ‘dama’ with ‘udara/udīrṇa’ (rising, being elevated).