Shloka 35
अग्नीषोमोत्पत्तिः
Agni–Soma Origin and the Brahmāgnīṣomīya Doctrine
प्राणिनां सर्वतो वायुश्रैष्टां वर्तयते पृथक् । प्राणनाच्चैव भूतानां प्राण इत्यभिधीयते
prāṇināṁ sarvato vāyuḥ śraiṣṭhāṁ vartayate pṛthak | prāṇanāc caiva bhūtānāṁ prāṇa ity abhidhīyate ||
ဘိဿမက ပြောသည်– «လေသည် အရပ်ရပ်သို့ လှုပ်ရှားကာ သက်ရှိတို့၏ ထူးမြတ်သော လုပ်ဆောင်ချက်များကို သီးခြားသီးခြား လှုံ့ဆော်၍ လည်ပတ်စေ၏။ ထို့ပြင် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို အသက်ရှင်စေသော အသက်ရှူခြင်းနှင့် အသက်တည်ခြင်းကို ထောက်ပံ့သဖြင့် ‘ပရာဏ’—အသက်ရှင်သက်ရှူဟု ခေါ်ကြ၏»။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That the all-pervading Vāyu functions as the vital force (prāṇa): it animates and sustains the diverse activities of beings, so ‘prāṇa’ is named from its role in keeping creatures alive. Ethically, it points to a shared life-principle in all beings, supporting reverence and restraint.
In the Śānti Parva instruction, Bhīṣma explains a doctrinal point about the life-breath: how Vāyu operates within living beings to sustain their functions and life, clarifying why it is termed ‘prāṇa.’