Shloka 29
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकर: । अथ व्यास: परिक्षिप्तं ज्वलन्तमिव पावकम्
āraṇeyo viśuddhātmā nabhasīva divākaraḥ | atha vyāsaḥ parikṣiptaṃ jvalantamiva pāvakam ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်—“အာရဏေယ (Āraṇeya) သည် စိတ်ဝိညာဉ်သန့်ရှင်းသူဖြစ်၍ ကောင်းကင်ထဲက နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပ하였다။ ထို့နောက် ဗျာသ (Vyāsa) ပေါ်ထွန်းလာသည်—မီးတောက်ကြီးကဲ့သို့၊ မီးကို မီးထိုးကာ လောင်ကျွမ်းလာသကဲ့သို့။” ဤကဗျာပိုဒ်သည် ရှင်ပညာရှင်တို့ကို အတွင်းစိတ်သန့်ရှင်းမှုနှင့် ဝိညာဉ်တန်ခိုး၏ သက်သေများအဖြစ် ပုံဖော်ကာ၊ သူတို့၏ ရှိနေခြင်းတင်ပင် လေးစားမှုကို ခေါ်ဆောင်ပြီး နောက်တစ်ဆင့် သင်ကြားမည့် တရား၏ အလေးအနက်ကို ကြေညာပေးသည်။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that true authority in dharma-teaching rests on inner purity and spiritual radiance: sages are depicted as luminous and purifying forces (sun and fire), suggesting that ethical instruction is strengthened by the teacher’s realized character.
Bhīṣma describes the appearance/presence of two revered figures—Āraṇeya and then Vyāsa—using vivid similes: Āraṇeya shines like the sun in the sky, and Vyāsa arrives like a newly kindled, blazing fire, marking a solemn and powerful moment in the discourse.