Shloka 1
Śvetadvīpa-varṇana and Śāstra-pravartana (Śānti Parva 322)
नशा न (2) अफन्अत+- > मनुजीने धर्मके दस भेद ये बताये हैं-- धृति: क्षमा दमो3स्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रह: । धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम् ।।
dhṛtiḥ kṣamā damo'steyaṁ śaucam indriyanigrahaḥ | dhīr vidyā satyam akrodho daśakaṁ dharmalakṣaṇam ||
“ဓြတိ (တည်ကြည်မှု), က္ခမာ (ခွင့်လွှတ်မှု), ဒမ (ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှု), အစတေယ (မခိုးမှု), ရှောစ (သန့်ရှင်းမှု), အင်ဒြိယနိဂ္ဂဟ (အာရုံအင်္ဂါထိန်းချုပ်မှု), ဓီ (သဘောပေါက်နားလည်မှု), ဝိဒ္ယာ (ပညာ), သတ္တျ (အမှန်တရား), နှင့် အကရောဓ (ဒေါသမရှိမှု)—ဤဆယ်ပါးသည် ဓမ္မ၏ လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။” ရှာန္တိပရဝ၏ မောက္ခဓမ္မ အပိုင်းတွင် ဤကဗျာသည် ဓမ္မကို ရိုးရာပူဇော်ပွဲ သို့မဟုတ် လူမှုအမှတ်အသားအဖြစ်သာ မမြင်ဘဲ၊ အကျင့်အကြံနှင့် စရိုက်ကို ပုံဖော်သော အတွင်းရေးရာ စည်းကမ်းနှင့် သီလဂုဏ်တရားများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Dharma is identified through ten practical virtues—inner steadiness, forgiveness, restraint, honesty/non-stealing, purity, sensory discipline, discernment, learning, truthfulness, and freedom from anger—emphasizing character and conduct over mere external observance.
In the Śānti Parva’s Mokṣadharma discourse, a didactic list is presented that defines dharma by its observable ethical qualities, setting the tone for instruction on right living and liberation-oriented values.