Shloka 174
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
तदेवमनुसंदृश्य वाच्यावाच्यं परीक्षता | स्त्रीपुंसोी: समवायो<यं त्वया वाच्यो न संसदि
tad evam anusandṛśya vācyāvācyaṁ parīkṣatā | strī-puṁsoḥ samavāyo 'yaṁ tvayā vācyo na saṁsadi ||
ဘိဿမက ပြောသည်– «ဤသို့ စဉ်းစား၍ ပြောသင့်သည် မပြောသင့်သည်ကို သေချာစိစစ်ပြီးနောက်၊ ဤလူစုံလင်သော အစည်းအဝေး၌ မိန်းမနှင့် ယောက်ျားတို့၏ ပေါင်းစည်းမှုအကြောင်းကို မပြောသင့်။ ထိုကိစ္စသည် လူထုရှေ့တွင် ဆွေးနွေးရန် မသင့်တော်; စကားကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည်လည်း ဓမ္မ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ် ဖြစ်သည်»။
भीष्य उवाच
Educational Q&A
One should discriminate between what is fit to say and what is unfit, especially in a public assembly. Even if a matter is true or relevant, topics that violate decorum—here, discussion of sexual union—should be restrained; ethical speech is guided by propriety, context, and the dignity of the forum.
Bhīṣma is instructing his listener during the Śānti Parva’s didactic discourse on dharma. He cautions that in a crowded royal assembly one must avoid certain intimate subjects, emphasizing careful judgment (parīkṣā) of speech according to place and audience.