Shloka 19
शौचमार्जवमाचारमलौल्यं हृद्यसम्भ्रम: | इष्टानिष्टवियोगानां कृतानामविकत्थना
yājñavalkya uvāca | śaucam ārjavam ācāram alaulyaṁ hṛdya-sambhramaḥ | iṣṭāniṣṭa-viyogānāṁ kṛtānām avikatthanā dhairyam ānandaḥ prītiḥ utkarṣaḥ prakāśaḥ (jñāna-śaktiḥ) sukhaṁ śuddhir ārogyaṁ santoṣaḥ śraddhā akāpaṇyam asaṁrambhaḥ kṣamā dhṛtir ahiṁsā samatā satyam ṛṇa-rahitatā mṛdutā lajjā acaṁcalatā śaucaṁ saralatā sadācāraḥ alolupatā hṛdaye sambhramasya abhāvaḥ iṣṭa-an-iṣṭa-viyogasya akīrtanam dānena dhairya-dhāraṇam akāmata paropakāraḥ sarva-bhūteṣu dayā ca—ete sarve sattva-sambandhino guṇāḥ proktāḥ |
ယာဇ္ဉဝလ္က്യက မိန့်ကြားသည်—«သန့်ရှင်းမှု၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ကောင်းမွန်သောအကျင့်၊ လောဘကင်းခြင်းနှင့် စိတ်နှလုံးတည်ငြိမ်မလှုပ်ရှားခြင်း; မိမိလုပ်ရပ်ကို မအော်ကြွားခြင်း; ချစ်ရာနှင့် မချစ်ရာတို့မှ ခွဲခွာရခြင်းကို ပြသကာ မဟန်ဆောင်ခြင်း; တည်ကြည်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ ချစ်ခင်မှု၊ ထူးချွန်မှု၊ အတွင်းအလင်း (အသိဉာဏ်၏စွမ်းအား)၊ သုခ၊ ကြည်လင်မှု၊ ကျန်းမာရေး၊ ကျေနပ်တင်းတိမ်မှု၊ ယုံကြည်မှု; ကပ်ပါးစိတ်မရှိခြင်း၊ ဒေါသမရှိခြင်း၊ ခွင့်လွှတ်ခြင်း၊ သတ္တိ၊ အဟിംဆာ၊ ညီမျှခြင်း၊ သစ္စာ၊ အကြွေးကင်းခြင်း၊ နူးညံ့မှု၊ ရှက်ကြောက်သိတတ်မှု၊ မလှုပ်မယှက်တည်ငြိမ်မှု၊ သန့်စင်မှု၊ ရိုးရှင်းမှု၊ သီလအကျင့်၊ မလိုလားတပ်မက်ခြင်း၊ စိတ်အတွင်း မရှုပ်ထွေးခြင်း; အရှုံးအမြတ်ကို လူသိအောင် မကြေညာခြင်း; ပေးကမ်းခြင်းဖြင့် သတ္တိကို ထိန်းသိမ်းခြင်း; ဆန္ဒကင်းခြင်း; သူတစ်ပါးအကျိုးပြုခြင်းနှင့် သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် ကရုဏာထားခြင်း—ဤတို့ကို သတ္တဝနှင့် သက်ဆိုင်သော ဂုဏ်များဟု ကြေညာသည်»။
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
The verse enumerates sattva-based virtues—purity, honesty, calmness, non-violence, truth, contentment, compassion, and desirelessness—presenting an ethical profile of a clear and harmonious mind that supports dharma.
In the didactic setting of Śānti Parva, Yājñavalkya is instructing by classifying moral and psychological traits; here he identifies the qualities that belong to sattva, contrasting them implicitly with rajasic and tamasic tendencies.