Shloka 31
अव्यक्त–पुरुष–विवेकः (Discrimination of Avyakta/Prakṛti and Puruṣa) — Yājñavalkya’s Anvīkṣikī to Viśvāvasu
यस्माद् यदभिजायेत तत् तत्रैव प्रलीयते । लीयन्ते प्रतिलोमानि सृज्यन्ते चान्तरात्मना
vasistha uvāca | yasmād yad abhijāyeta tat tatraiva pralīyate | līyante pratilomāni sṛjyante cāntarātmanā ||
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်– «အရာတစ်ခုသည် အခြားတစ်ခုမှ မွေးဖွားလာလျှင် ထိုအရင်းအမြစ်ထဲသို့ပင် ပြန်လည်ပျော်ဝင်သွားသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းသည် အစဉ်လိုက် ရှေ့သို့ တိုးတက်ကာ ဖြစ်ပေါ်သော်လည်း၊ ပျက်လဲခြင်းသည် ပြန်လှန်အစဉ်ဖြင့် ဖြစ်၏။ ထိုတတ္တဝတို့အားလုံးကို အတွင်းရှိ အတ္တ (Inner Self) ကပင် ပုံဖော်တည်ဆောက်သည်»။
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Whatever arises from a cause returns to that same cause; creation proceeds in a forward sequence, while dissolution happens in reverse, and the entire process is governed by the Inner Self. This supports a disciplined, detached understanding of worldly change.
In Śānti Parva’s instructional setting, the sage Vasiṣṭha delivers a philosophical explanation of cosmic emanation and reabsorption, shifting the focus from external events to inner knowledge and the order underlying existence.