Shloka 88
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
Devanagari script
इन्द्रियेः सह सुप्तस्य देहिन: शत्रुतापन । सूक्ष्मश्वरति सर्वत्र नभसीव समीरण:
Translation
«အို ရန်သူတို့ကို ပူလောင်စေသော မင်းကြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါသည် အင်္ဒြိယများနှင့်အတူ အိပ်ပျော်သွားသောအခါ၊ ၎င်း၏ သိမ်မွေ့သော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကောင်းကင်ထဲက လေကဲ့သို့ နေရာအနှံ့ လှည့်လည်သွားသည်—အဓိပ္ပါယ်မှာ အိပ်မက်မြင်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်»။
Word by Word
इन्द्रियैःwith the senses
इन्द्रियैः:
Karana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
सुप्तस्यof (one who is) asleep
सुप्तस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसुप्त
FormMasculine, Genitive, Singular
देहिनःof the embodied being
देहिनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Genitive, Singular
शत्रुतापनO scorcher of enemies
शत्रुतापन:
TypeNoun
Rootशत्रुतापन
FormMasculine, Vocative, Singular
सूक्ष्मःsubtle (body/self)
सूक्ष्मः:
Karta
TypeAdjective
Rootसूक्ष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
चरतिmoves, wanders
चरति:
TypeVerb
Rootचर्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
नभसिin the sky
नभसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनभस्
FormNeuter, Locative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
समीरणःwind
समीरणः:
Karta
TypeNoun
Rootसमीरण
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes