Shloka 5
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
ज्ञानेन परिसंख्याय सदोषान् विषयान् नृप । मानुषान् दुर्जयान् कृत्स्नान् पैशाचान् विषयांस्तथा
jñānena parisaṅkhyāya sadoṣān viṣayān nṛpa | mānuṣān durjayān kṛtsnān paiśācān viṣayāṁs tathā ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «အို မင်းကြီး၊ ခွဲခြားသိမြင်သော ဉာဏ်အားဖြင့် အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့သည် အပြစ်အနာအဆာ ပါဝင်ကြောင်းကို အပြည့်အစုံ စိစစ်ရမည်။ လူ့ဘဝနှင့် ဆက်နွယ်၍ အနိုင်ယူရန် ခက်ခဲသော အရာဝတ္ထုများနှင့်၊ ထို့အတူ ပိသာချာတို့နှင့် ဆက်နွယ်သော အရာဝတ္ထုများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ သင်ကြားချက်၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ—လွတ်မြောက်ရေးသို့ ဦးတည်သော विवेक သည် မည်မျှ ဆွဲဆောင်ဖမ်းစားနိုင်စေကာမူ ပျော်ရွှင်ခံစားရာ အရာဝတ္ထုအားလုံးတွင် တည်ရှိသော ချို့ယွင်းချက်များကို မြင်ခြင်းမှ စတင်ရသည်ဟူသော အချက်ပင် ဖြစ်သည်။»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
To cultivate liberation-oriented discernment by analyzing sense-objects (viṣayas) and recognizing their inherent defects (doṣas), thereby weakening their power as ‘hard-to-conquer’ temptations.
In the Śānti Parva instruction to the king, Bhīṣma continues a philosophical-ethical discourse, urging a systematic appraisal of worldly enjoyments—human and even demonic/ghoulish (paiśāca)—as part of the path of self-mastery and release.