Shloka 3
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
भीष्म उवाच शृणु मे त्वमिदं सूक्ष्मं सांख्यानां विदितात्मनाम् विहितं यतिभि: सर्वे: कपिलादिभिरी श्वरै:
bhīṣma uvāca: śṛṇu me tvam idaṁ sūkṣmaṁ sāṅkhyānāṁ viditātmanām | vihitaṁ yatibhiḥ sarvaiḥ kapilādibhir īśvaraiḥ ||
ဘီရှ္မက ပြောသည်— «ယုဓိဋ္ဌိရ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့။ အတ္တကို သိမြင်ပြီးသော သာင်ခ္ယ ပညာရှင်တို့ သိရှိသော ဤသိမ်မွေ့သော သဘောတရားကို ငါပြောမည်။ ကပိလာတို့ကဲ့သို့ ဘုရားသဘောအာဏာရှိသည့် မြင့်မြတ်သော ရသီများအပါအဝင် ယတီအပေါင်းတို့က ထုတ်ဖော်ထားသော အရာဖြစ်သည်။»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma introduces a subtle Sāṅkhya-based instruction grounded in ātma-jñāna (realization of the Self), emphasizing that the teaching is authoritative because it is upheld by accomplished renunciants and revered sages like Kapila.
In the Shanti Parva’s post-war instruction, Bhishma addresses Yudhishthira and begins to transmit a refined philosophical doctrine, framing it as a time-tested teaching of realized Sāṅkhya sages and eminent ascetics.