Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 15
Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle
Sāṃkhya–Yoga Clarification
तात! तपस्यामें सभीका अधिकार है। जितेन्द्रिय और मनोनिग्रहसम्पन्न हीन वर्णके लिये भी तपका विधान है; क्योंकि तप पुरुषको स्वर्गकी राहपर लानेवाला है ।।
tāta! tapasyāṁ sarveṣām adhikāraḥ. jitendriya-manonigraha-sampannasya hīna-varṇasya api tapasāṁ vidhānam; yataḥ tapaḥ puruṣaṁ svargasya mārgam ānayati. prajāpatiḥ prajāḥ pūrvam asṛjat tapasā vibhuḥ. kvacit kvacid brahma-paraḥ vratāny āsthāya, pārthiva-bhūpāla! pūrva-kāle śaktimān prajāpatiḥ tapasi sthitvā ca kadācid brahma-parāyaṇa-vrate sthitvā ca jagat-sṛṣṭim akarot.
ပရာရှရက ပြောသည်– «ချစ်သားရေ၊ တပဿကို ကျင့်သုံးရန် လူတိုင်းတွင် အခွင့်ရှိသည်။ လူမှုအဆင့်နိမ့်သူဖြစ်စေကာမူ အာရုံကို အနိုင်ယူ၍ စိတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်လျှင် တပဿကို ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားထားသည်။ အကြောင်းမူကား တပဿသည် လူကို ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းသို့ ပို့ဆောင်သည်။ ရှေးကာလ၌ အင်အားကြီးသော ပရာဇာပတိသည် တပဿ၌ တည်နေ၍ သတ္တဝါတို့ကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ တခါတရံတွင်လည်း၊ အို မင်းကြီး၊ မြေပြင်ကို ကာကွယ်သူ၊ ဗြဟ္မန်ကို အလေးထားသော ဝရတ (ဗြဟ္မဝရတ) များ၌ တည်နေကာ ဤလောကကို ပေါ်ထွန်းစေခဲ့သည်»။
पराशर उवाच
Educational Q&A
Tapas is a universally available discipline: anyone who cultivates sense-control and mental restraint is eligible for austerity, and such tapas is presented as a means of spiritual uplift (symbolized as the path to heaven).
Parāśara instructs a king, arguing for the broad accessibility of ascetic practice and supporting it with a cosmological example: Prajāpati himself created beings by abiding in tapas and by undertaking Brahman-oriented vows.