Shloka 2
अध्याय २९४ — योगलक्षणम् तथा सांख्यपरिसंख्यानम्
Yoga Definition and Sāṃkhya Enumeration
नित्यं त्रयाणां वर्णानां शुश्रूषु: शूद्र उच्यते
nityaṁ trayāṇāṁ varṇānāṁ śuśrūṣuḥ śūdra ucyate
ပါရာသရက မိန့်ကြားသည်– «အထက်တန်း ဝဏ္ဏသုံးမျိုးကို အမြဲတမ်း ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် အလေးထားကူညီသူကို ‘ရှုဒ္ဒရ’ ဟု ခေါ်၏»။ ဤသင်ခန်းစာ၌ လူမှုတာဝန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းကို အဆင့်လိုက် သတ်မှတ်ထားသည်– ဗြာဟ္မဏသည် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ခက်ခဲလာသော် က္ෂတ္တရိယ သို့မဟုတ် ဝိုင်ရှျ၏ ဓမ္မအလုပ်များဖြင့် အသက်ရှင်နိုင်ပြီး ထိုကြောင့် အဆင့်ကျမသွား။ သို့သော် ရှုဒ္ဒရ၏ ဓမ္မကို မိမိ၏ ဘဝနည်းလမ်းအဖြစ် ယူလျှင် ချက်ချင်းပင် ကျဆုံးသည်ဟု ဆို၏။
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse defines the Śūdra’s role as continual service to the three higher varṇas, and (in the surrounding explanation) uses this to argue that a Brāhmaṇa’s ethical ‘fall’ is linked not merely to earning a living, but to adopting a different varṇa’s defining duty—especially service—as one’s own dharma.
In Śānti Parva’s didactic setting, Parāśara is instructing on dharma and social order. This verse occurs within a discussion of varṇa-based duties and permissible means of livelihood under necessity, distinguishing between temporary livelihood strategies and a full adoption of another varṇa’s prescribed role.