Shloka 10
Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency
Mahābhārata 12.292
स्वाध्यायेन महर्षिभ्यो देवेभ्यो यज्ञकर्मणा । पितृभ्य: श्राद्धदानेन नृणामभ्यर्चनेन च
svādhyāyena maharṣibhyo devebhyo yajñakarmaṇā | pitṛbhyaḥ śrāddhadānena nṛṇām abhyarcaneṇa ca ||
ပါရာရှရက မိန့်ကြားသည်– ဝေဒကို ရွတ်ဖတ်လေ့လာခြင်း (သွာဓျာယ) ဖြင့် မဟာရိရှိတို့အပေါ်ရှိ အကြွေးကို ဆပ်နိုင်၏။ ယဇ္ဉကర్మ (ပူဇော်ယဇ္ဉ) ဖြင့် ဒေဝတို့အပေါ်ရှိ အကြွေးကို ပြန်ဆပ်နိုင်၏။ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ခြင်းနှင့် ဒါနပေးခြင်းဖြင့် ဘိုးဘွားပိတೃတို့ကို ကျေနပ်စေ၍ အကြွေးကို ဆပ်နိုင်၏။ ထို့ပြင် လူတို့ကို—အထူးသဖြင့် ဧည့်သည်ကို—ဂုဏ်ပြုကြိုဆို၍ ဝန်ဆောင်ခြင်းဖြင့် လူသားတို့အပေါ်ရှိ အကြွေးမှ လွတ်မြောက်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ဘဝသည် ဤအခြေခံကတိကဝတ်များကို စည်းကမ်းတကျ ပြန်ဆပ်သည့် အကျင့်ဖြင့် ရှင်သန်ရမည်။
पराशर उवाच
Educational Q&A
Human life carries foundational obligations: to sages (through Vedic study), to gods (through yajña and sacred rites), to ancestors (through śrāddha and giving), and to fellow humans/guests (through honor, hospitality, and service). Fulfilling these is presented as a practical framework of dharma.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, the sage Parāśara enumerates the means by which one becomes free of the major ‘debts’ (ṛṇas) that bind a householder—linking learning, ritual, ancestral rites, charity, and hospitality into a single ethical program.