Shloka 27
सांख्ययोगभेदः तथा योगबलोपदेशः
Sāṃkhya–Yoga Distinction and Instruction on Yogic Strength
Devanagari script
ततः पिनाकी योगात्मा ध्यानयोगं समाविशत् | उशना तु समुद्विग्नो निलिल्ये जठरे तत:,तदनन्तर पिनाकथधारी योगी महादेवने ध्यान लगाया। उस समय उशना अत्यन्त उद्धिग्न हो उनके उदरमें ही विलीन होने लगे
Transliteration
tataḥ pinākī yogātmā dhyānayogaṃ samāviśat | uśanā tu samudvigno nililye jaṭhare tataḥ ||
Translation
ဘိဿမက ပြောသည်– ထို့နောက် ပိနာကီ၊ ယောဂဟူသည့်သဘာဝကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော မဟာဒေဝသည် ဓျာနယောဂသို့ ဝင်ရောက်တော်မူ၏။ သို့သော် ဥရှနာသည် စိုးရိမ်ကြောက်လန့်၍ ထိုခဏ၌ မိမိဝမ်းဗိုက်အတွင်းသို့ ဆုတ်ခွာကာ ပျော်ဝင်သွား၏။
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
पिनाकीthe bearer of Pināka (Śiva)
पिनाकी:
Karta
TypeNoun
Rootपिनाकिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
योगात्माwhose nature is yoga / yogic-souled
योगात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootयोगात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
ध्यानयोगम्the yoga of meditation
ध्यानयोगम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्यानयोग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
समाविशत्entered into, resorted to
समाविशत्:
TypeVerb
Rootसम् + आ + विश् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular
उशनाUśanā (Śukra)
उशना:
Karta
TypeNoun
Rootउशनस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
समुद्विग्नःagitated, greatly distressed
समुद्विग्नः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमुद्विग्न (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
निलिल्येhid himself, became concealed
निलिल्ये:
TypeVerb
Rootनि + लि (धातु)
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Ātmanepada
जठरेin the belly/abdomen
जठरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
ततःthereupon, then
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaP
Pinākī (Śiva/Mahādeva)P
Pināka (Śiva’s bow)U
Uśanā/Uśanas (Śukra)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes