Shloka 2
Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
भीष्म उवाच अत्र ते वर्तयिष्येडहमितिहासं पुरातनम् । अरिष्टनेमिना प्रोक्ते सगरायानुपृच्छते
bhīṣma uvāca | atra te vartayiṣyed aham itihāsaṃ purātanam | ariṣṭaneminā prokte sagarāyānupṛcchate ||
ဘိဿမက ပြောသည်—“မင်းကြီး၊ ဤအကြောင်းအရာ၌ ငါသည် ရှေးဟောင်း အတ္ထုပ္ပတ္တိတစ်ပုဒ်ကို သင်အား ပြန်လည်ပြောပြမည်။ မင်း စဂရက မေးမြန်းသောအခါ အရိဋ္ဌနေမိက ပေးခဲ့သော အဖြေ—ထိုရှေးရိုးရာဇာတ်လမ်းကို ယခု ငါ ပြောကြားမည်။”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical instruction through an authoritative ‘ancient narrative’ (itihāsa): Bhishma signals that dharma is best understood not only through abstract rules but through precedent—how wise figures answered concrete royal questions.
Bhishma begins a new exemplum: he tells the listener that he will recount an old story in which King Sagara questioned Ariṣṭanemi, and Ariṣṭanemi responded—Bhishma is about to relay that exchange.