Shloka 16

Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga

Non-attachment

Devanagari script

अनुग्रहं च मित्राणाममित्राणां च निग्रहम्‌ । संग्रह च त्रिवर्गस्थ श्रेय आहुर्मनीषिण:

Transliteration

anugrahaṃ ca mitrāṇām amitrāṇāṃ ca nigraham | saṃgrahaṃ ca trivargasthaṃ śreya āhur manīṣiṇaḥ ||

Translation

နာရဒက ဆိုသည်– «မိတ်ဆွေတို့အား ကျေးဇူးပြုကူညီထောက်ပံ့ခြင်း၊ ရန်သူကဲ့သို့ ပြုမူသူတို့ကို တားဆီး၍ အပြစ်ပေးခြင်း၊ ထို့ပြင် သုံးပါးသော လူ့ဘဝရည်မှန်းချက်—ဓမ္မ (dharma)၊ အတ္ထ (artha)၊ ကာမ (kāma)—အတွင်းရှိ အရင်းအမြစ်တို့ကို စုဆောင်းထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဤအရာကိုပင် ပညာရှိတို့က အမှန်တကယ် အကျိုးမြတ် (śreyas) သို့ ခေါ်ဆောင်သော အရာဟု ကြေညာကြသည်»။

Word by Word

• {'anugraham': 'favor, benevolence, active support

• gracious assistance', 'mitrāṇām': 'of friends, allies, well-wishers', 'amitrāṇām': 'of non-friends

• enemies, hostile persons', 'nigraham': 'restraint, suppression

• chastisement/punishment when warranted', 'saṃgraham': 'gathering, maintenance, prudent accumulation/management', 'trivarga-stham': 'situated in the triad of aims (dharma, artha, kāma)', 'śreyaḥ': 'the good, welfare, true benefit

• what leads to lasting well-being', 'āhuḥ': 'they say, they declare', 'manīṣiṇaḥ': 'the wise, discerning thinkers'}

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Narada

Educational Q&A

What is the core teaching?

Welfare (śreyas) in governance and conduct comes from a balanced triad: benevolence toward allies, firm restraint of hostile wrongdoers, and prudent management of dharma-artha-kāma resources.

What is happening in the narrative?

In Śānti Parva’s instruction on righteous conduct and polity, Nārada states a concise principle of practical ethics: reward and protect friends, punish enemies who act wickedly, and sustain the three aims of life through disciplined stewardship.