Shloka 102
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
यज्ञवाहाय दान्ताय तप्यायातपनाय च | नमस्तटाय तट्याय तटानां पतये नमः
yajñavāhāya dāntāya tapyāyātapanāya ca | namas taṭāya taṭyāya taṭānāṃ pataye namaḥ ||
ဘီရှ္မက ဤသန့်ရှင်းသော အင်အားတော်အား နမস্কာရတင်သည်– ယဇ္ဉာကို သယ်ဆောင်သူ၊ ကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူ၊ တပဿ၏ အပူတော်ကိုယ်တိုင်လည်း ဖြစ်၍ အပူကို ခံနိုင်ရည်ရှိသူလည်း ဖြစ်သော အရှင်အား။ မြစ်ကမ်းနှင့် ကမ်းနှင့် ဆက်နွယ်သမျှအား နမস্কာရ။ ထို့ပြင် ကမ်းတော်အားလုံး၏ အရှင်အား ထပ်မံနမস্কာရ။
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ethical steadiness is rooted in reverence for yajña (ordered duty and sacred offering) and tapas (disciplined self-restraint). By praising the bearer of sacrifice and the ascetic power of endurance, the verse elevates self-control and sustained practice as foundations of dharma.
In the Śānti Parva’s instruction, Bhīṣma is reciting a devotional formula of salutations (stuti/namaskāra), invoking a revered power through multiple epithets—linked to sacrifice, austerity, and the protective boundary of river-banks—before continuing his broader teaching on dharma and right conduct.